PARKİNSON

Sıklıkla 50 yaşın üzerine ortaya çıkan, ilerleyici ve sürekli (kronik) bir hastalıktır. 60 yaş civarında 100 kişide 1 sıklıkta görülür.

Beyinde hareketlerimizden sorumlu olan sinir hücreleri dopamin adı verilen kimyasal bir madde üretir, depolar ve vücudumuzda bir hareket yapılacağı zaman bu maddeyi salgılar. Dopamin sinir hücrelerinin birbiriyle haberleşmesini sağlar ve bu sayede hareketler bir düzen içinde yapılır. Parkinson hastalığı, dopamin üreten sinir hücrelerinde hasarlanma ile yeterli miktarda dopamin yapılamaması sonucunda ortaya çıkar.

Parkinson hastalığının dört temel bulgusu vardır:

  1. İstirahat sırasında titreme: Parkinson hastalığında en sık rastlanan ve hastaların %80’de ilk ortaya çıkan belirtidir. Hiçbir hareket yapmazken, el veya ayakta ortaya çıkan titremedir. Sıklıkla bir elde başlar, başlangıçta ara ara olurken zamanla sürekli hale gelir ve diğer ele geçer. Heyecanlanınca, sinirlenince, yürüyünce artar; uykuda ve o uzuvla iş yaparken kaybolur.
  2. Hareketlerde yavaşlama: Harekete başlama gecikir ve hareketi yapma zamanı uzar. Oturduğu yerden kalkma, yatakta dönme, yürüme, yemek yeme, elbise giyme gibi günlük işlerini yaparken hareketlerde yavaşlama hissedilir. Hastalığın süresi arttıkça, hareketlerde yavaşlama da artar ve hasta günlük işlerini yapamaz hale gelebilir.
  3. Kaslarda sertlik: Kol, bacak, gövde, boyun kaslarında sertlik, katılık halidir. Bir harekete karşı sürekli direnç hali vardır. Çoğunlukla tek taraflıdır, sonra diğer tarafa da geçer.
  4. Denge bozukluğu: Hastalığın ilerleyen dönemlerinde, geç ortaya çıkan bir bulgudur. Hasta geriye çekildiğinde düşme eğilimi gösterir.

Temel bulguların yanında görülen diğer bulgular:

  • Küçük adımlarla, yavaş yürüme
  • Boyun ve gövdenin üst kısmında öne doğru eğilme
  • Sık düşmeler
  • Kollarını sallamadan yürüme
  • Yazının küçülmesi ve yavaşlaması
  • El becerisinde azalma
  • Yüz mimiklerinde azalma, yüz ifadesinde azalma
  • Konuşurken vurgulamaların kaybolması, hep aynı tonda, kısık sesle ve yavaş konuşma
  • Yutma güçlüğü ve ağızdan salya akması
  • Yüz ve saç diplerinde aşırı yağlanma
  • Kabızlık
  • Sık idrara çıkma
  • Kol veya bacakta, kaslarda, eklemlerde ağrı, yanma, sızılar
  • Sık ve canlı rüyalar görme
  • Üzüntü, sıkıntı, hafızada zayıflama

Parkinson hastalığını tamamen ortadan kaldırmak mümkün değildir. Tedavide amaç hastanın günlük yaşamını bozan belirtileri kontrol altına almak ve hastanın bir başkasının yardımına ihtiyaç duymadan yaşamasını sağlayabilmektir.

Tedavide, sinir hücrelerinde az miktarda yapılan dopamin adlı maddenin ilaç halindeki formu ya da dopamine benzer etkileri olan ilaçlar kullanılmaktadır.

“Parkinson Hastası mıyım?”Endişeniz varsa, bu bulgulara dikkat ediniz.

  • Bir el veya ayağınızda istirahat sırasında titreme varsa,
  • Vücudunuzun bir tarafında, özellikle kol ya da bacağınızda katılık, sertlik hissediyorsanız,
  • Hareketlerinizin giderek yavaşladığını fark ediyorsanız,
  • Yürürken öne eğik, yavaş ve küçük adımlarla, bir ya da iki kolunuzu sallamadan yürüyorsanız,
  • Konuşmanız yavaşladı ya da monotonlaştıysa,
  • Yüzünüze ifade veren mimikleriniz azaldıysa,
  • Yazınız küçülüp, bozulduysa.